top of page

Anayasa Mahkemesi’nden Süresiz Yoksulluk Nafakasına İlişkin Önemli İptal Kararı
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan ve yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” talep edilebilmesine imkân tanıyan ibareyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Ancak karar, yoksulluk nafakasını tamamen ortadan kaldırmıyor. Mahkeme, nafakanın süresinin somut olayın koşullarına göre belirlenebilmesine imkân sağlayacak yeni bir yasal düzenleme yapılabilmesi amacıyla iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.

Yoksulluk Nafakasında Yeni Dönem: “Süresiz Olarak” İbaresi İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi, Antalya 12. Aile Mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında bulunan “…süresiz olarak…” ibaresini inceledi. İnceleme sonucunda söz konusu ibarenin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildi. Karar, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. anayasa mahkemesi kararı
Mevcut düzenlemeye göre boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak şartıyla, diğer tarafın mali gücü oranında süresiz olarak nafaka talep edebiliyordu. Anayasa Mahkemesinin değerlendirmesinin merkezinde ise yoksulluk nafakasının her durumda süresiz biçimde öngörülmesinin tarafların menfaatleri arasında adil bir denge sağlayıp sağlamadığı yer aldı.
Anayasa Mahkemesi Neden İptal Kararı Verdi?
Mahkeme, boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek eşin korunmasının devletin pozitif yükümlülükleri kapsamında bulunduğunu kabul etmekle birlikte, bu korumanın nafaka yükümlüsünün haklarıyla dengelenmesi gerektiğini vurguladı.
Kararda özellikle önemli bir ayrım yapıldı: Yoksulluk nafakasının varlığı değil, kanunda süresinin herhangi bir ölçüt öngörülmeksizin “süresiz” olarak düzenlenmiş olması anayasal açıdan değerlendirildi.
Mahkemeye göre mevcut sistemde nafaka yükümlülüğünün sona ermesini sağlayan bazı mekanizmalar bulunsa da bunların gerçekleşmesi nafaka yükümlüsünün iradesine bağlı değil. Örneğin nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğun ortadan kalkması ya da taraflardan birinin ölümü gibi durumlarda nafakanın kaldırılması veya kendiliğinden sona ermesi mümkün. Bununla birlikte, bu şartlar gerçekleşmediği müddetçe yükümlülüğün devam edebilmesi söz konusu. anayasa mahkemesi kararı
Mahkeme ayrıca nafaka süresinin belirlenmesinde kullanılabilecek çeşitli somut kriterlere işaret etti. Evliliğin süresi, tarafların yaşı ve sağlık durumu, ekonomik ve sosyal durumları, çalışma imkânları, müşterek çocukların bulunup bulunmaması ve nafaka alacaklısının yeniden gelir elde edebilme kapasitesi gibi unsurların değerlendirilmesinin mümkün olduğunu belirtti. anayasa mahkemesi kararı
Süresiz Nafaka Tamamen Kaldırıldı mı?
Hayır.
Kararın kamuoyuna yansımasında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta budur. Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakası kurumunu veya TMK m.175’in tamamını iptal etmedi. İptal edilen bölüm, maddenin birinci fıkrasında bulunan “…süresiz olarak…” ibaresidir. anayasa mahkemesi kararı
Nitekim Mahkeme, somut olayın özelliklerine göre nafakanın belirli süreyle sınırlandırılabileceği gibi, bazı durumlarda süresiz olarak hükmedilmesinin de gerekebileceğini ifade etmektedir. Dolayısıyla karar, “artık süresiz nafaka verilemeyecek” şeklinde yorumlanmamalıdır. Mahkemenin yaklaşımı, sürenin her olayın özellikleri değerlendirilmeden kanun tarafından kategorik biçimde süresiz bırakılmasına yöneliktir. anayasa mahkemesi kararı
Yeni Düzenlemede Hangi Kriterler Gündeme Gelebilir?
Kararın gerekçesi dikkate alındığında yeni yasal düzenlemede tek tip bir nafaka süresinden ziyade, hâkime somut olayın koşullarını değerlendirme imkânı veren bir sistem gündeme gelebilir.
Mahkemenin gerekçesinde öne çıkan yaklaşım çerçevesinde; evliliğin süresi, eşlerin yaşı ve sağlık durumları, ekonomik ve sosyal koşulları, çalışma ve gelir elde etme imkânları, müşterek çocukların bulunması ve nafaka alacaklısının yeniden ekonomik bağımsızlığını kazanabilme ihtimali gibi ölçütlerin önem kazanması beklenebilir. Bununla birlikte yeni sistemin tam olarak nasıl düzenleneceği yasama organının yapacağı düzenleme sonrasında kesinleşecektir. anayasa mahkemesi kararı
Karar Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün derhal yürürlüğe girmesinin kamu yararını ihlal edecek bir hukuki boşluk doğuracağını değerlendirdi. Bu nedenle kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi. anayasa mahkemesi kararı
Bu süre, kanun koyucunun Anayasa Mahkemesinin ortaya koyduğu ilkeleri dikkate alarak yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni bir düzenleme yapabilmesine imkân tanıyor.
Yıldızoğlu Hukuk & Danışmanlık Bürosu Değerlendirmesi
Karar, Türk aile hukukunda yoksulluk nafakasının geleceği bakımından önemli bir değişimin başlangıcı niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi bir taraftan boşanma sonucunda ekonomik açıdan güçsüz duruma düşen eşin korunması gerektiğini kabul ederken, diğer taraftan nafaka yükümlülüğünün her somut olayın özelliklerinden bağımsız şekilde süresiz olarak öngörülmesini ölçülü bulmamıştır.
Önümüzdeki dönemde yapılacak kanuni düzenleme, özellikle devam eden ve yeni açılacak boşanma ve nafaka davaları bakımından yakından takip edilmelidir. Yeni sistemde nafakanın süresinin hangi kriterlere göre belirleneceği ve hâkime ne ölçüde takdir yetkisi tanınacağı, uygulamanın şekillenmesinde belirleyici olacaktır.
Karar: Anayasa Mahkemesi, E.2025/156, K.2026/131, 4/6/2026. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
bottom of page